Święta Agnieszka Rzymianka - wspomnienie 21 stycznia

Kategoria: Święci i Patroni Opublikowano: sobota, 20 styczeń 2018 Agnieszka Malicka Drukuj E-mail

Święta Agnieszka Rzymianka.

Dziewica i męczennica.

 

 

Urodziła się około 290 r. w Rzymie, za czasów panowania cesarza Dioklecjana. Została wychowana w zamożnej i pobożnej rodzinie. Wzrastała w umiłowaniu nauki Chrystusa. W wieku dziesięciu lat postanowiła złożyć śluby czystości i przyjęła Jezusa za swojego Oblubieńca. Mimo bogactwa, żyła skromnie i pokornie. Rodzice dbali o jej wykształcenie, dlatego uczęszczała do szkoły dla dziewcząt.

 

Agnieszka zasłynęła ze swej urody. Wielu młodzieńców ze znakomitych rodów rzymskich ubiegało się o jej rękę. Ona jednak wciąż odmawiała i pozostawała nieugięta. O poślubienie Agnieszki zabiegał syn starosty Semproniusza - Symfoniusz. Zobaczył ją przypadkiem, gdy wracała ze szkoły do domu, i zachwycił się jej pięknością. Kilkakrotnie przynosił jej kosztowne podarunki.

 

Dziewczyna jednak stanowczo odpowiadała mu na zaloty : „ Odstąp ode mnie, pobudko grzechu, potrawo śmierci wiecznej! Jestem już zaręczone Takiemu, którego życie jest nieśmiertelne, którego szlachectwo najstarsze, którego piękność najśliczniejsza, którego miłość najczulsza, którego łaska najdobrotliwsza, w którego objęciach dziewictwo zatrzymam i którego jedynie, niewypowiedzianie , wiecznie miłuję.” Agnieszka wyznała w ten sposób, że jest chrześcijanką.

Urażony młodzieniec postanowił zemścić się za odrzucenie oświadczyn...

 

Wraz z ojcem poddali dziewczynę torturom, by wymóc na niej wyrzeczenie się chrześcijaństwa. Jednak zadane cierpienia nie przyniosły efektu.  Postanowiono więc skazać ją na śmierć. Jednak prawo rzymskie zabraniało zabijania dziewic. Zaprowadzono ją więc do domu rozpusty. Aby bardziej ją upokorzyć, zamierzano prowadzić ją nago, by ją poniżyć. Agnieszka modliła się tak gorąco, że stał się cud i jej ciało zostało okryte płaszczem jej włosów. Wszyscy, którzy próbowali ją wyszydzić, utracili wzrok. Gdy umieszczono ją w domu publicznym, nikt nie śmiał zbliżyć się do niej. Niebywale piękna, czysta, niewinna i nieprzystępna, budziła w każdym mężczyźnie szacunek. Znalazł się tylko jeden śmiałek, który został ukarany ślepotą.

 

Rozwścieczony starosta postanowił spalić Agnieszkę na stosie. Gdy ją na nim ustawiono, drewno nie chciało się zapalić. Wrzucono ją więc w ogromnym ogień. Wydarzył się jednak kolejny cud - Agnieszka wyszła z niego nietknięta. Postanowiono więc ją ściąć. Jak pisze św. Ambroży, św. Agnieszka „ udała się na miejsce kaźni szczęśliwsza niż inne, które szły na swój ślub”. 

 

Egzekucja odbyła się 21 stycznia 304 lub 305 r. w Rzymie. Dziewczyna miała wtedy około 12 lat, co potwierdziły badania jej czaszki przeprowadzone w 1903 r. Śmierć Świętej przyczyniła się do nawrócenia na chrześcijaństwo 160 pogan.

 

Podczas wykonania wyroku byli obecni rodzice Świętej, którzy w ogromnej żałobie i płaczu pochowali córkę przy wejściu do katakumb. Legenda głosi, że podczas pogrzebu Agnieszka ukazała się im w otoczeniu innych dziewic i pocieszała ich, mówiąc, że przebywa w końcu ze swoim Oblubieńcem. Przy jej grobie modliła się św. Emerencjana - córka mamki Agnieszki. Poganie ukamienowali ją za to, że wyrzucała barbarzyńcom śmierć swej mlecznej siostry i nie chciała opuścić jej grobu.

 

Źródła historyczne potwierdzają męczeńską śmierć św. Agnieszki. W „Deposito Martyrum” zapisano, że Święta zmarła „ 21 stycznia przy drodze Nomentańskiej”. Zapis ten jest zgodny z późniejszymi badaniami archeologicznymi. Niedaleko miejsca egzekucji znajdował się wówczas stadion Domicjana. Wybudowano tam kościół ku jej czci - św. Agnieszki w Agonii. Tam w bocznej kaplicy umieszczono jej relikwie - czaszkę. Wiele lat później, gdy nastały rządy Konstantyna Wielkiego, w 337r. postawiono przy via Nomentana okazałą bazylikę - św. Agnieszki za Murami. Stało się to na pamiątkę uzdrowienia córki cesarza - Konstancji, która gorąco modliła się o uzdrowienie przy grobie Świętej, prosząc ją o wstawiennictwo w tej intencji. Królewna obok bazyliki urządziła również żeński monaster.

 

Z tego okresu pochodzi jeden z pierwszych wizerunków św. Agnieszki. Na marmurowej płycie została ona przedstawiona w dalmatyce i tunice w postawie modlitwy. Życie i męczeńską śmierć Świętej potwierdza również płyta z łacińskim napisem „ Hagne sanctissima” zamykająca niegdyś jej grób ( obecnie znajduje się w muzeum w Neapolu) oraz napisy wokół miejsca jej spoczynku w katakumbach.

 

Kult św. Agnieszki rozszerzał się bardzo szybko. W średniowieczu stała się ona jedną z popularniejszych świętych. Św. Hieronim, żyjący na przełomie IV i V wieku, tak pisał o Świętej : „ W dziełach naukowych wszelkich narodów i języków, a szczególnie w kościołach, wszędzie rozbrzmiewa chwała św. Agnieszki tryumfującej nad swą młodością i katem, nadając przez swą śmierć męczeńską honorowemu tytułowi większe znaczenie”.

 

Ponadto pisali o niej : św. Ambroży, papież św. Damazy, papież św. Grzegorz Wielki, poeta Prudencjusz w „Peristefanom” z 404r. Święty Damazy ułożył na jej część epitafium. Święty Ambroży wychwalał ją w taktacie „ De virginibus”, w hymnie ku jej czci oraz w „Passio” - opowieści o jej męczeństwie. 

Opisuje ją „ Depositio Martyrum” z 354r. Jakub de Voragine przyczynił się do spopularyzowania jej życia w „ Złotej legendzie”.

 

Święta Agnieszka w ikonografii ukazywana jest jako młoda dziewica. Na wizerunkach często zdobią ją dwie korony mówiące o jej czystości i męczeństwie. Na jej wizerunkach obecne są również : gołębie, stos, na którym miała być spalona, oraz miecz symbolizujący jej śmierć. Czasem jest widoczny również baranek, będący odniesieniem do łacińskiej wersji imienia Agnes, czyli „ baranek”.

 

W Kościele katolickim powstał piękny zwyczaj związany ze św. Agnieszką. W rzymskim klasztorze ufundowanym przez Konstancję - córkę cesarza Konstantyna Wielkiego zaczęto hodować baranki. Każdego roku w dniu św. Agnieszki w kościele pod jej wezwaniem papież dokonuje poświęcenia dwóch baranków. Jednego przyozdabia się czerwonymi różami za napisem S.A.M. ( Sanctus Agnes Martyr - Święta Agnieszka Męczennica) symbolizującymi męczeństwo Świętej. Drugiego zaś białymi różami z nampisem S.A.V. ( Sanctus Agnes Virgo - Święta Agnieszka Dziewica).

 

Po obrzędzie poświęcenia zwierzęta przekazywane są benedyktynkom z klasztoru św. Cecylii w Trastevere. Tam zostają ostrzyżone w Wielki Czwartek, a z ich wełny siostry tkają paliusze, które papież nakłada nowym metropolitom jako symbol jurysdykcji i jedności z następcą św. Piotra.

 

Święta Agnieszka jest patronką dzieci, panien, dziewic, zaręczonych, harcerzy, ogrodników, Dzieci Maryi, młodych par, ofiar gwałtu. Stanowi wzór czystości, odwagi, wierności ideałom i wierze.

 

W Kościele katolickim jej wspomnienie obchodzi się 21 stycznia.

 

 

Modlitwa

 

Święta Agnieszko, któraś pozostała wierna Chrystusowi mimo zniewag i męczeństwa,

spraw, proszę, bym umiała jak ty zachować czystość i stałość w wierze dla Jezusa.

Daj mi cenić swą godność i skromność,

bym wystrzegała się wszystkiego, co nieczyste i kala duszę ludzką. Amen.

Odsłony: 326